Օգտակար տեղեկություններ Հայաստան այցելողների համար

1. Արժույթ և վճարումներ

Հայաստանի պաշտոնական արժույթը հայկական դրամն է (AMD, ֏)։
Փոխարժեքները փոփոխական են, ուստի ճանապարհորդությունից առաջ խորհուրդ ենք տալիս ստուգել տվյալ օրվա գործող փոխարժեքը։ Բանկոմատները լայնորեն հասանելի են Երևանում և մարզկենտրոններում և հիմնականում տրամադրում են դրամ, իսկ որոշ բանկոմատներ՝ նաև արտարժույթ։
Visa և Mastercard քարտերն ընդունվում են Երևանի հյուրանոցների, ռեստորանների, սուպերմարկետների և խանութների մեծ մասում։ Այնուամենայնիվ, փոքր սրճարաններում, շուկաներում, տաքսիներում և հեռավոր ուղղություններում կանխիկ դրամ ունենալը միշտ օգտակար է։
Տարադրամի փոխանակման կետերը բազմաթիվ են և սովորաբար առաջարկում են մրցունակ փոխարժեքներ։ Եթե նախատեսում եք մեծ գումար փոխանակել, խորհուրդ ենք տալիս նախ համեմատել մի քանի կետերի փոխարժեքները։

2. Լեզու

Հայաստանի պաշտոնական լեզուն հայերենն է, որն ունի իր յուրահատուկ այբուբենը՝ ստեղծված 5-րդ դարում։
Ռուսերենը լայնորեն հասկանալի է, հատկապես ավագ սերնդի շրջանում։ Անգլերենը տարածված է հյուրանոցներում, զբոսաշրջային ռեստորաններում և Երևանի երիտասարդների շրջանում, թեև մարզային քաղաքներում և գյուղերում այն կարող է ավելի քիչ կիրառվել։
TripsArmenia-ի զբոսավարները սպասարկում են հայերեն, անգլերեն և ռուսերեն լեզուներով։ Նախնական պայմանավորվածությամբ հնարավոր է կազմակերպել նաև ֆրանսերեն, իսպաներեն, իտալերեն, գերմաներեն, արաբերեն և պարսկերեն լեզուներով ուղեկցություն։

3. Կլիմա և այցելության լավագույն ժամանակը

Հայաստանն ունի չորս հստակ արտահայտված եղանակ, և յուրաքանչյուրն ունի իր առանձնահատուկ հմայքը։
Գարուն · ապրիլ–մայիս
Մեղմ ջերմաստիճան, արևոտ օրեր, ծաղկող բնություն և հիանալի պայմաններ քաղաքային զբոսանքների ու արշավների համար։
Ամառ · հունիս–օգոստոս
Երևանում ամառը կարող է շոգ լինել՝ մոտ 30–38°C, մինչդեռ Դիլիջանը, Սևանը, Ջերմուկը և Տաթևը սովորաբար ավելի զով են և հաճելի։
Աշուն · սեպտեմբեր–հոկտեմբեր
Շատերի համար տարվա ամենահաճելի եղանակներից մեկը՝ մեղմ եղանակ, պարզ երկինք, աշնանային գույներ և խաղողի բերքահավաքի ու գինու սեզոն։
Ձմեռ · դեկտեմբեր–մարտ
Ցուրտ և հաճախ ձյունառատ եղանակ, որը հատկապես հարմար է Ծաղկաձորի դահուկային սեզոնի և ձմեռային Հայաստանի բացահայտման համար։
Հայաստանի բազմաթիվ տեսարժան վայրեր և տուրեր հասանելի են ամբողջ տարվա ընթացքում։

4. Ժամային գոտի

Հայաստանը գործում է Հայաստանի ժամանակով՝ AMT (UTC+4) և ամբողջ տարվա ընթացքում չի անցնում ամառային ժամանակի։
Ժամային տարբերությունը կարող է փոխվել այլ երկրների հետ՝ կախված դրանց ամառային ժամանակի ռեժիմից։

5. Էլեկտրականություն և վարդակներ

Հայաստանում օգտագործվում է 220–230 Վ, 50 Հց էլեկտրական ցանց։ Վարդակները հիմնականում եվրոպական C և F տիպի են։
Եթե ժամանում եք Միացյալ Թագավորությունից, ԱՄՆ-ից, Կանադայից, Ճապոնիայից, Ավստրալիայից կամ այլ երկրից, որտեղ օգտագործվում է այլ ստանդարտ, ձեզ կարող է անհրաժեշտ լինել ադապտեր։
Ժամանակակից հեռախոսների, նոութբուքերի և տեսախցիկների լիցքավորիչների մեծ մասը նախատեսված է ինչպես 110 Վ, այնպես էլ 220 Վ ցանցերի համար, սակայն միացնելուց առաջ խորհուրդ ենք տալիս ստուգել սարքի պիտակը։
Երևանի հյուրանոցների մեծ մասում կան նաև ունիվերսալ վարդակներ։

6. Տեղաշարժ

Երևանում գործում են մետրոն, քաղաքային ավտոբուսները և երթուղային տրանսպորտը։ Մետրոն ունի մեկ գիծ և քաղաքի հիմնական հատվածների միջև տեղաշարժվելու հարմար տարբերակ է։
Տաքսիները մատչելի են։ Երևանում խորհուրդ ենք տալիս օգտվել Yandex Go կամ GG հավելվածներից, որտեղ ուղեվարձը նախապես տեսանելի է։
Երևանից դուրս մեկօրյա ուղևորությունների և Հայաստանի տարբեր մարզեր այցելելու համար հարմար տարբերակ է անհատական վարորդը կամ TripsArmenia-ի տրանսֆերը։ Ճանապարհների մեծ մասը բարեկարգ է, սակայն որոշ ուղղություններում ցուցանակները կարող են լինել միայն հայերեն։
Վարձույթով մեքենաները նույնպես հասանելի են, սակայն լեռնային և մարզային ճանապարհներով երթևեկելիս խորհուրդ ենք տալիս հաշվի առնել տեղանքի առանձնահատկությունները։

7. Սնունդ, խմիչք և խմելու ջուր

Հայկական խոհանոցը ճանապարհորդության կարևոր մասն է։ Արժե փորձել խորոված, տոլմա, խաշ, թոնրի լավաշ, հայկական պանիր, սեզոնային մրգեր, հատկապես ծիրան և նուռ, ինչպես նաև Արենիի գինիները։
Երևանում և Հայաստանի քաղաքների մեծ մասում ծորակի ջուրը խմելու համար անվտանգ է և բարձր որակի։
Երևանում կարող եք հանդիպել նաև բազմաթիվ անվճար խմելու շատրվանների՝ պուլպուլակների։ Շշալցված ջուրը ևս լայնորեն հասանելի է։

8. Անվտանգություն և առողջություն

Հայաստանը զբոսաշրջիկների համար ընդհանուր առմամբ անվտանգ ուղղություն է։ Ինչպես ցանկացած երկրում, խորհուրդ ենք տալիս պահպանել սովորական զգուշության կանոնները և բազմամարդ վայրերում հետևել անձնական իրերին։
Միայնակ ճանապարհորդները սովորաբար իրենց հարմարավետ են զգում թե՛ Երևանում, թե՛ երկրի մյուս ուղղություններում։
Երևանում գործում են մասնավոր բժշկական կենտրոններ և բազմաթիվ դեղատներ։ Խոշոր բժշկական հաստատություններում անձնակազմի մի մասը սպասարկում է նաև անգլերեն կամ ռուսերեն լեզուներով։
Արտակարգ իրավիճակների միասնական համարը՝ 911։

9. Ինտերնետ, SIM քարտեր և կապ

Հայաստանում 4G/LTE բջջային ինտերնետը լայնորեն հասանելի է և սովորաբար արագ ու մատչելի։
Team, Ucom և Viva-MTS օպերատորներն առաջարկում են տարբեր փաթեթներով SIM քարտեր, որոնք հնարավոր է ձեռք բերել նաև «Զվարթնոց» օդանավակայանում՝ անձնագրով։
Անվճար Wi-Fi-ը սովորաբար հասանելի է Երևանի հյուրանոցներում, սրճարաններում և ռեստորաններում, ինչպես նաև բազմաթիվ զբոսաշրջային վայրերում։

10. Թեյավճար

Թեյավճարը Հայաստանում պարտադիր չէ, սակայն լավ սպասարկման դեպքում այն սովորաբար գնահատվում է։
Որոշ ռեստորաններ հաշվին արդեն ավելացնում են մոտ 10% սպասարկման վճար։ Եթե այն ներառված չէ, կարող եք կլորացնել հաշիվը կամ թողնել մոտ 10%՝ որպես թեյավճար։
Բազմօրյա տուրերի դեպքում զբոսավարների և վարորդների համար օրական 5–10 ԱՄՆ դոլարը մեկ ճանապարհորդի հաշվով կարելի է դիտարկել որպես ողջամիտ ուղենիշ։ Թեյավճարը միշտ ձեր հայեցողությանն է։
Տաքսի հավելվածներով կատարված ուղևորությունների դեպքում թեյավճարը պարտադիր չէ։

11. Հագուստ և տեղական վարվելակերպ

Հայաստանը քրիստոնեական մշակույթի և հյուրընկալության հարուստ ավանդույթ ունեցող երկիր է։ Երևանում հագուստի վերաբերյալ ընդհանուր առմամբ ազատ մոտեցում է, սակայն եկեղեցիներ և վանքեր այցելելիս խորհուրդ ենք տալիս ընտրել ավելի համեստ հագուստ՝ ուսերն ու ծնկները ծածկված։
Կանանց համար գլխաշոր կրելը սովորաբար պարտադիր չէ, թեև որոշ գործող վանքերում այն կարող է ցանկալի լինել։ Կոշիկները, որպես կանոն, չեն հանվում։
Լուսանկարելն առավել հաճախ թույլատրվում է, սակայն եկեղեցական արարողությունների ընթացքում պետք է հետևել տվյալ վայրի կանոններին և հարգել ներկաների հանգիստը։
Հայաստանում հյուրասիրությունը մշակույթի կարևոր մասն է։ Եթե տեղացին ձեզ առաջարկում է սուրճ, միրգ կամ այլ հյուրասիրություն, այն ընդունելը սովորաբար ընկալվում է որպես ջերմության ու հարգանքի փոխադարձ դրսևորում։

12. Արտակարգ իրավիճակների կոնտակտներ

Արտակարգ իրավիճակների միասնական համար՝ 911
Այն օգտագործվում է ոստիկանության, շտապ բժշկական օգնության և հրշեջ ծառայության համար։
Եթե Հայաստանում գործում է ձեր երկրի դեսպանատունը, խորհուրդ ենք տալիս ճանապարհորդությունից առաջ պահպանել դրա կոնտակտային տվյալները։
TripsArmenia-ի շուրջօրյա աջակցությունը ձեր տուրի ընթացքում հասանելի է հետևյալ համարներով՝ +374 33 060 609 և +374 55 060 609։ Երկու համարներն էլ հասանելի են WhatsApp և Telegram հավելվածներով։
Խորհուրդ ենք տալիս այս կոնտակտները պահպանել ձեր հեռախոսում դեռևս ճանապարհորդությունից առաջ։